Πρόσκληση συμμετοχής σε Διημερίδα του Ομίλου Μελέτης Ιστορίας της Κοινωνίας (ΟΜΙΚ)

«Η ιστορία της μισθωτής εργασίας και του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα: διερευνώντας μαρξιστικές οπτικές στην εποχή μας».

Την παρούσα περίοδο εφαρμόζονται από τις ελληνικές κυβερνήσεις και την τρόικα (ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ) πολιτικές βίαιης αποδιάρθρωσης των εργατικών κεκτημένων για εκατοντάδες χιλιάδες νέους/ες εργαζόμενους/ες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και εξώθησης στην ανεργία περίπου του 30% της κοινωνίας. Παράλληλα όμως και προς απάντηση των παραπάνω εξελίξεων, κομμάτια της πολυσυζητημένης «κατακερματισμένης εργατικής τάξης» επανεμφανίζονται στο προσκήνιο διεκδικώντας, με συλλογικούς απεργιακούς και εργατικούς αγώνες, πολιτικά και συνδικαλιστικά αιτήματα. Η σύνδεση του «παρόντος» με το «νήμα του παρελθόντος» μπορεί να λειτουργήσει προωθητικά, όπως πάντα, καθώς εμπλουτίζει τον προβληματισμό και την έμπνευση στην προσπάθεια επίλυσης ποικίλων ερωτημάτων και ζητημάτων που επανέρχονται σήμερα στην πρώτη γραμμή. Γι’ αυτό το λόγο ο ΟΜΙΚ θεωρεί καθήκον του να συμβάλει στο σύγχρονο κοινωνικό και πολιτικό διάλογο με το δικό του τρόπο. Συγκεκριμένα να προσφέρει ένα κοινό βήμα που θα ενισχύει την όσμωση και την ανατροφοδότηση μεταξύ κοινωνικών επιστημών και κοινωνίας. Δηλαδή να φέρει σε επαφή, από τη μία τα σημερινά εργατικά κινήματα με τη σύγχρονη ιστορία, τη μεθοδολογία και τις αναζητήσεις της και από την άλλη τους κοινωνικούς επιστήμονες με τα δρώντα υποκείμενα και τους δικούς τους προβληματισμούς και τρόπους θέασης των πραγμάτων.

Μετά από μία μεγάλη περίοδο υποχώρησης της μαχητικής συλλογικής διεκδίκησης του εργατικού κινήματος και άμβλυνσης της αίσθησης της ταξικής συνείδησης στα εργατικά στρώματα και παράλληλα μια διαδικασία αναθεώρησης πλευρών των μαρξιστικών προσεγγίσεων στις κοινωνικές επιστήμες, πολλοί προεξόφλησαν το «Τέλος της Ιστορίας» και θεώρησαν παρωχημένες τις «μεγάλες αφηγήσεις». Σήμερα λοιπόν είναι εύλογο το ερώτημα εάν μπορούμε και μέχρι ποιό σημείο να συζητάμε με λιγότερο ή περισσότερο παραδοσιακούς ή νέους μαρξιστικούς όρους. Συνεπώς, η διερεύνηση μαρξιστικών οπτικών της εποχής μας μπορεί να αποτελέσει ένα ευρύτερο ζήτημα που διαπλέκεται οργανικά με την ιστοριογραφία της εργασίας και του εργατικού κινήματος, αλλά και τις αναζητήσεις της παλαιότερης και νέας γενιάς συνδικαλιστών.

Η Διημερίδα λοιπόν του ΟΜΙΚ με θέμα: «Η ιστορία της μισθωτής εργασίας και του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα: διερευνώντας μαρξιστικές οπτικές στην εποχή μας» έχει ως στόχο, από τη μία την εμπλοκή κοινωνικών επιστημόνων και συνδικαλιστών εργατών σε μια διαδικασία διαλόγου και προσέγγισης μαρτυριών και ερμηνειών, αλλά από την άλλη υπέρβασης του διαχωρισμού τους, μια διαδικασία σύνθεσης της ιστορίας με την εμπειρία, του παρελθόντος με το παρόν.

Η Διημερίδα έχει δύο άξονες: ο πρώτος θα κινείται γύρω από ιστοριογραφικές προσεγγίσεις∙ ο δεύτερος θα βασιστεί σε μαρτυρίες συνδικαλιστών με ενεργό ρόλο στο εργατικό κίνημα κατά το παρελθόν αλλά και το παρόν.

Η πρόσκληση για το πρωτο μέρος αφορά σε ανακοινώσεις πάνω στα οργανωτικά, πολιτικά, κοινωνικά, ιδεολογικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά του εργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα κατά τον 19ο και τον 20ο αιώνα∙ στη διαμόρφωση, τη δομή και την εξέλιξη της μισθωτής εργασίας και της εργατικής τάξης∙ στα πολιτικά κόμματα με εργατική αναφορά και τις εργατικές παρατάξεις∙ στη σχέση εργατικού κινήματος και πολιτικού συστήματος∙ τη διασύνδεση του εργατικού κινήματος και της μισθωτής εργασίας με το φύλο και τη νεολαία∙ στο διάλογο για τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις μέσα στις κοινωνικές επιστήμες.

Η πρόσκληση για τις μαρτυρίες απευθύνεται σε πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν ή πρωταγωνιστούν στο εργατικό κίνημα και οι οποίοι εργάστηκαν ή εργάζονται σε πεδία όπως: τουρισμός, ναυτιλία, οικοδομές, βιομηχανία, εμπόριο, εστίαση, μεταφορές, καθαριότητα, εκπαίδευση, ευρύτερο δημόσιο τομέα, ΜΜΕ, δημόσια και ιδιωτική υγεία κ.α. Οι συνδικαλιστές καλούνται να καταθέσουν τις δικές τους εμπειρίες και βιώματα.

Η Διημερίδα θα λάβει χώρα στα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου 2012. Η οργανωτική επιτροπή δέχεται περιλήψεις ανακοινώσεων (έως 300 λέξεις) μέχρι τις 15 Απριλίου 2012 στο email: omilosmeletis@yahoo.gr

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Μανόλης Αρκολάκης: arkolakis@gmail.com
Γιώργος Γάσιας: ggassias@gmail.com
Κώστας Παλούκης: paloukis@gmail.com
Στέφανος Βαμιεδάκης stefanosvamiedakis@yahoo.gr
Γιάννης Σκαλιδάκης: jskalidis@yahoo.com
Ξένια Μαρίνου: xemarinou@gmail.com
Γιάννης Βαμιεδάκης: gsolinasr@hotmail.com

Η συνείδηση της Ιστορίας θα μας απελευθερώσει

Του Fikret Baskaya

Η Ιστορία όταν γράφεται από τους κυρίαρχους παραγνωρίζει εντελώς την τύχη και το πεπρωμένο αυτών που έμειναν κάτω απ’ τα συντρίμμια. Προφανώς, όταν η ιστορία γράφεται απ’ αυτούς που καταστρέφουν, δεν υπάρχει λόγος να αναφερθεί το δράμα των θυμάτων που καταπλακώθηκαν απ’ τα συντρίμμια. Η επίσημη ιστορία αγνόησε ότι αυτοί που καταστράφηκαν ήταν οι αρχαιότεροι με τις πιο βαθιές ρίζες λαοί. Παρ’ όλο που έχει περάσει ένας περίπου αιώνας, συνεχίζεται επίμονα η στάση αυτή με την άρνηση της Ιστορίας. Όμως η άρνηση δε σημαίνει ότι δεν υπήρξε η Ιστορία. Ότι ξεριζώθηκαν οι αρχαίοι λαοί που ζούσαν στα χώματα, οι Ρωμιοί, οι Αρμένιοι, οι Ασσύριοι, οι Χαλδαίοι.

Κοινή υπήρξε η τύχη των μη-μουσουλμανικών αυτών λαών με τις σφαγές, τις διώξεις, τις εξορίες και τις καταπιέσεις. Σίγουρα ο διαχωρισμός και οι διωγμοί δεν έγιναν μόνον λόγω της διαφορετικής θρησκείας. Την ίδια τύχη είχαν και οι Κούρδοι που πρόβαλαν αντίρρηση να ενταχθούν στο πρόγραμμα του «καθαρού έθνους», όπως και άλλοι που έφεραν αντιρρήσεις για άλλα θέματα. Ένα τέτοιο καθεστώς που επεφύλασσε τόσα βάσανα και ταλαιπωρίες, ήταν δυνατόν να αντιμετωπίζει δίκαια και ορθά ακόμα και τους Τούρκους που τους θεωρούσε δικούς του; Στη πραγματικότητα, η ρεμπουπλικανική Τουρκία αντιμετώπιζε ανέκαθεν τις λαϊκές μάζες με μια αποικιοκρατική οπτική γωνία. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε μ’ ένα περίεργο φαινόμενο αυτοαποικιοκρατίας. Αν θέλουμε να το πούμε διαφορετικά, έχουμε να κάνουμε με μια ιδιάζουσα αποικιοκρατική διεργασία. Αυτή η αυτοαποικιοκρατία έχει ριζικές διαφορές από τη συνήθη αποικιοκρατία και παρουσιάζει την πρωτοτυπία να έχουν οι αποικιοκράτες την ίδια θρησκεία με τους αποίκους. H κατάσταση αυτή είχε ως συνέπεια να προκύψουν δυσκολίες στην κατανόηση των γεγονότων που συνέβησαν.

Το πρόγραμμα δημιουργίας ενός καθαρόαιμου Έθνους, διέθετε ένα σωρό εσωτερικές αντιθέσεις. Η εκρίζωση των μη-μουσουλμανικών λαών με δραματικό τρόπο, εκτός των Κούρδων, σήμαινε ταυτόχρονα και πολιτιστική, μορφωτική και τεχνική ερήμωση. Από τη μια πλευρά οι ισχυρισμοί περί εκμοντερνισμού και προόδου ως στόχων και από την άλλη πλευρά η πλήρης καταστροφή της υποδομής υπέρ του επιδιωκόμενου σκοπού. Αν είχαν αποφευχθεί αυτές οι ακρότητες και δεν γίνονταν σφάλματα, σήμερα θα ήμασταν μια πιο ευημερούσα, πιο δημοκρατική, πιο πολύχρωμη (όχι με την έννοια του υλικού πλούτου), πιο προοδευμένη πολιτισμικά και μορφωτικά κοινωνία.


«Η εξουσία είναι αυτή που αποκρύπτει»

Η αλλαγή αρχίζει πάντα με την κατανόηση και την υπέρβαση. Για να κατανοήσουμε τα πράγματα, τα γεγονότα, τα συμβάντα, τις ιστορικές κοινωνικές διεργασίες, είναι απαραίτητο να αποκτήσουμε την ικανότητα να βλέπουμε αυτά με τα δικά μας μάτια. Και ο δρόμος γι’ αυτό είναι η καθαρή συνείδηση. Τότε θα πρέπει να απελευθερώσουμε τη συνείδησή μας από το να είναι αποικιοκρατούμενη. Μόνο έτσι θα ζήσουμε με αξιοπρέπεια και θα εγκαθιδρύσουμε ένα κοινωνικό καθεστώς που αξίζει να ζει κανείς. Για το σκοπό αυτό, πρώτα απ’ όλα πρέπει να απαλλάξουμε τον εαυτό μας από την κυρίαρχη ιδεολογία της επίσημης Ιστορίας και να αποκτήσουμε μια πιο ευρεία αντίληψη επ’ αυτών. Ο δρόμος που επιβάλλει η επίσημη Ιστορία οδηγεί την κοινωνία στη συλλογική απώλεια της μνήμης, τη διαγραφή αυτής και την κυριαρχία της εκδοχής εκείνης που συμφέρει τις κυρίαρχες τάξεις. Με άλλα λόγια, η επίσημη Ιστορία αποτελεί μια έκδοση της Ιστορίας που βασίζεται στο ψέμα, στην παραποίηση, στη μη κατονομασία των πραγμάτων, στη μυθοπλασία, στη λογοκρισία και αυτολογοκρισία.

Κατά μια άποψη η κοινωνική μνήμη διαμορφώνεται με τρόπο που συμφέρει τις ανάγκες της κυρίαρχης τάξης. Σε κάθε περίπτωση ο δρόμος επιβολής των κυρίαρχων τάξεων διέρχεται από την αλλοτρίωση της κοινωνίας από το παρελθόν της, την απόκρυψη και τη λήθη. Η κοινωνία αποξενώνεται από τον εαυτό της και την ιστορία της.

Ο Fikret Başkaya σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Παρίσι, στο Université de Poitiers. Ερεύνησε θέματα αποικιοκρατίας, ιμπεριαλισμού και μετάβασης από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό και συνέγραψε αρκετά βιβλία. Δίδαξε στο Abant İzzet Baysal Üniversitesi . Φυλακίστηκε για τη συγγραφή του βιβλίου «Η χρεωκοπία του παραδείγματος. Κριτική στην επίσημη ιδεολογία». Μετά την αποφυλάκισή του δημιούργησε το Ίδρυμα «Φόρουμ Τουρκίας και Μέσης Ανατολής», που έγινε γνωστό ως «Ελεύθερο Πανεπιστήμιο». Είναι από τους διανοούμενους που έχουν υποστεί τις περισσότερες διώξεις στην Τουρκία.

«Εκατό χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Γ. Σβορώνου (1911-1989) - Κληρονομιά και νέες προοπτικές»

Συνέδριο του περιοδικού ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ

8 & 9 Απριλίου 2011

«Αίθουσα Καρατζά», Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Παρασκευή, 8 Απριλίου 2011

Χαιρετισμός: 17.00΄

(Α΄ Ενότητα) Βυζαντινές Σπουδές: 17.10΄

Πρόεδρος: Κώστας Κωστής

Ομιλητές:

-Χριστίνα Αγγελίδη (ΕΙΕ/ΙΒΕ):

«Οι μέσοι βυζαντινοί χρόνοι και οι αναγνώσεις τους από τον Νίκο Σβορώνο»

-Τόνια Κιουσοπούλου (Πανεπιστήμιο Κρήτης):

«Οι βυζαντινές σπουδές στο Παρίσι και ο Νίκος Σβορώνος»

Συζήτηση: 17.50΄-18.20΄

Διάλειμμα: 18.20΄-18.40΄

(Β΄ Ενότητα) Οικονομική & Κοινωνική Ιστορία: 18.40΄

Πρόεδρος: Τόνια Κιουσοπούλου

Ομιλητές:

-Ν.Ε. Καραπιδάκης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο):

«Οι προεκτάσεις της ανάγνωσης των κρητικών επαναστάσεων»

-Κώστας Κωστής (Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο):

«Προσεγγίσεις του Νίκου Σβορώνου στη νεώτερη και σύγχρονη κοινωνική και οικονομική ιστορία»

-Πέτρος Πιζάνιας (Ιόνιο Πανεπιστήμιο):

«Μια πρόταση για την ανάδυση του εμπορικού νέου ελληνισμού, 17^ος – 18^ος αιώνας»

Συζήτηση: 19.40΄ -20.10΄

-ΤΕΛΟΣ ΠΡΩΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ-

Σάββατο, 9 Απριλίου 2011

(Γ΄ Ενότητα) Ιστοριογραφία: 10.00΄

Πρόεδρος: Ν.Ε. Καραπιδάκης

Ομιλητές:

-Ελευθερία Ζέη (Πανεπιστήμιο Κρήτης):

«Ερ. Λαμπρούς – Ν. Σβορώνος: Από την οικονομική ιστορία σε μια κοινωνική ιστορία του οικονομικού»

-Βαγγέλης Καραμανωλάκης (ΑΣΚΙ):

«Από το πανεπιστήμιο Αθηνών στην Ακαδημία: τα χρόνια της ιστοριογραφικής διαμόρφωσης του Νίκου Σβορώνου»

-Γιάννης Κουμπουρλής (Πανεπιστήμιο Κρήτης):

«Η ιστορία της ελληνικής ιστοριογραφίας και ο ‘Ζαμπέλιος’ του Νίκου Σβορώνου»

-Δημήτρης Παναγιωτόπουλος (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο):

«Αγροτικό κίνημα χωρίς αγρότες. Τα όρια του αγροτικού ριζοσπαστισμού στο έργο του Γ. Κορδάτου και του Ν. Σβορώνου»

Συζήτηση: 11.20΄-11.50΄

Διάλειμμα: 11.50΄ -12.00΄

(Δ΄ Ενότητα) Πολιτική & Ιστορία: 12.00΄

Πρόεδρος: Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Ομιλητές:

-Αντώνης Λιάκος (Πανεπιστήμιο Αθηνών):

«Αριστερά: σώζοντας το Έθνος»

-Τάσος Σακελλαρόπουλος (Μουσείο Μπενάκη):

«Μεταπολίτευση 1974. Πολιτικά δεδομένα – ιστοριογραφικές εξελίξεις»

-Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος (ΑΤΕΙ Καλαμάτας)

«Η επιστήμη ως ιδεολογικό σχέδιο. Ο Ν. Σβορώνος και η εθνική ιστοριογραφία στην εποχή των μεγάλων ιδεολογιών»

Συζήτηση: 13.00΄ - 13.30΄

Διάλειμμα: 13.30΄- 13.40΄

Στρογγυλή Τράπεζα: 13.40΄ -15.40΄

Συντονιστής: Σταύρος Ζουμπουλάκης

Συζητητές:

-Σπύρος Ι. Ασδραχάς (Ομότιμος Διευθυντής Ερευνών ΙΝΕ/ΕΙΕ)

-Βασίλης Κρεμμυδάς (Ομότιμος Καθηγητής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου)

-Βασίλης Παναγιωτόπουλος (Ομότιμος Διευθυντής Ερευνών ΙΝΕ/ΕΙΕ)

-Νίκος Αλιβιζάτος (Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο)

-ΤΕΛΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ-

Η Οργανωτική και Επιστημονική Επιτροπή:

Σταύρος Ζουμπουλάκης – Ν.E. Καραπιδάκης – Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

* Η «Αίθουσα Καρατζά» δίδεται έπεται από ευγενική παραχώρηση της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας

Το 3ο τεύχος των "Δρόμων της Ιστορίας" με θέμα: Κύπρος, οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου

Τη Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου, μαζί με το 44o τεύχος της εφημερίδας Δρόμος της Αριστεράς, κυκλοφόρησε το 3o τεύχος του ενθέτου Δρόμοι της Ιστορίας με θέμα «Κύπρος: Οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου» Στο αφιέρωμα αυτό θα βρείτε τα άρθρα:

Η γένεση του κυπριακού προβλήματος και η πορεία του έως το 1959, της Βασιλικής Λάζου

Το Κυπριακό ως πρόβλημα αυτοδιάθεσης, του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου: "Η αλυσιτελής ανεξαρτησία και η δεσμευμένη δημοκρατία", του Δημήτρη Στεμπίλη

Η στάση της ελληνικής και κυπριακής Αριστεράς απέναντι στις συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου, του Αντώνη Αντωνίου

Ντοκουμέντα από τις Συμφωνίες

Η ιστορία και η Αριστερά

Σε κάθε ιστορική επέτειο (που είναι αναρίθμητες πλέον), υπάρχει και η αντίστοιχη παραγωγή βιβλίων, ταινιών, αφιερωμάτων κάθε είδους. Αυτό ισχύει τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη ειδικά για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μάλλον παίρνει στην Ελλάδα ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις για την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου, όλη δηλαδή τη δεκαετία του ’40. Σε αυτό βοηθάει η ολοένα και μεγαλύτερη, αλλά όχι και μεγάλη, χρονική απόσταση από τα γεγονότα και η συνακόλουθη ανάπτυξη της ιστορικής έρευνας, που αποτυπώνεται σε συνέδρια, διδασκαλία σε πανεπιστημιακά τμήματα, άρθρα και ορισμένα συνθετικά έργα. Αυτή η διαδικασία τροφοδοτεί την παραγωγή εκλαϊκευτικών μορφών, αφιερωμάτων στον Τύπο, ειδικών περιοδικών, τηλεοπτικών εκπομπών και στην ελληνική περίπτωση πληθώρας «προσφορών» από τις εφημερίδες και παραγωγής ιστορίας για αυτό ακριβώς το σκοπό. Όλα αυτά δείχνουν ένα πολύ απλό πράγμα• τη μεγάλη ζήτηση από μέρους του κοινού.
Δεν θα πρωτοτυπήσουμε, αν πούμε ότι σε συνθήκες άμβλυνσης των ιδεολογικών σταθερών (μετά και το εικοσάχρονο ’89) και ορατής όμως διάψευσης του «τέλους της ιστορίας» από τη συνεχή επιδείνωση των όρων ζωής των ανθρώπων, το παρελθόν αποτελεί και πάλι την πηγή άντλησης παραδείγματος, προσανατολισμού και κυρίως ταυτότητας. Για το λόγο αυτό, η ιστορία «πουλάει» και, φυσικά, γίνεται πεδίο αντιπαράθεσης αντιμαχόμενων πολιτικών, που ψάχνουν σε αυτήν την επιβεβαίωσή τους. Οι σύγχρονοι ιδεολογικοί μηχανισμοί προσπαθούν να «καταλάβουν» το χώρο της ιστορίας ώστε, για άλλη μια φορά, να εμφανίσουν το σήμερα σαν τον «καλύτερο δυνατό κόσμο».
Με δυο λόγια, η προσπάθεια αναθεωρητισμού της ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου προσπαθεί να εξισώσει τον κομμουνισμό με το ναζισμό και να ακυρώσει την Αριστερά ως δημοκρατική πολιτική επιλογή. Αυτή η προσπάθεια δίνει τα δείγματα της και στην Ελλάδα, με προνομιακή προβολή από μερίδα του Τύπου. Η θεωρία των «τριών γύρων» ανακαινίζεται, η «βία» της ένοπλης Αντίστασης εξισώνεται με αυτήν των κατακτητών και των συνεργατών τους, η κοινωνική, πόσο μάλλον η οικονομική, διάσταση απουσιάζει. Από την άλλη πλευρά, από την Αριστερά, υπάρχουν διαφορετικές αντιδράσεις. Σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν, η ιστορία της ίδιας της Αριστεράς και του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος χρησιμοποιήθηκε από τους φορείς της για να δικαιολογηθούν ή να εξορκιστούν μεταγενέστερες πολιτικές επιλογές σε δύσκολες εποχές. Οι πολιτικές συνθήκες με τη μεταπολίτευση οδήγησαν σε ένα «κοινωνικό συμβόλαιο», που σε συνδυασμό με την έκρηξη μαρτυριών για την περίοδο και την αρχή μιας ιστορικής έρευνας, επέτρεψαν μια ιστορική επιβεβαίωση και δικαίωση των αγώνων της Αριστεράς. Οι σημερινές συνθήκες επιβάλουν την αναίρεση αυτής της κατεύθυνσης. Το ΚΚΕ επιλέγει μια γενική καταγγελία όλων των υπόλοιπων εμφανιζόμενο ως ο θεματοφύλακας των αγώνων αυτών σε μια προσπάθεια στενής υποστήριξης των σημερινών πολιτικών επιλογών του. Η υπόλοιπη Αριστερά κυμαίνεται από μια παρόμοια στερεοτυπική υπεράσπιση ενός παρελθόντος, άγνωστου ουσιαστικά πλέον στους νεώτερους, ακόμα και στους πολιτικοποιημένους, μέχρι τη γοητεία του αναθεωρητισμού για τα ζητήματα του πολιτικού απολογισμού των προηγούμενων απελευθερωτικών προσπαθειών, για τη δημοκρατία, το κόμμα, το έθνος.
Το ζήτημα υπάρχει• βιβλία εκδίδονται αδιάκοπα με κάθε ευκαιρία, όποιος θελήσει να αποδελτιώσει αφιερώματα και άρθρα, δεν θα προλαβαίνει. Το θέμα με τα σχολικά βιβλία πήρε μεγάλες διαστάσεις ακριβώς στον τομέα της ιστορίας και εκεί συγκρούστηκαν πολιτικές επιλογές. Μια μικρότερη συζήτηση, εντός της Αριστεράς κυρίως, άνοιξε με την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή Βαθιά». Πολύς κόσμος έσπευσε να τη δει και για να μάθει τι συνέβη στον Εμφύλιο. Και η συγκεκριμένη οπτική του σκηνοθέτη ενόχλησε πολλούς που «ξέρουν» τι έπρεπε να δείχνει. Το ερώτημα είναι: η Αριστερά θάπρεπε να έχει άποψη για την ιστορία, για την εθνική ιστορία, για τη μεγάλη αφήγηση που θα εκλαϊκευτεί, θα γίνει σχολικό βιβλίο, θα γίνει ταινία;
Η γνώμη μου είναι πως ναι, οπωσδήποτε. Η Αριστερά δεν πρέπει να φοβάται την ιστορία και την έρευνα αυτής. Δεν πρέπει να αρκεστεί σε αυτά που «ξέρει», σε εκδοχές τραγωδίας ή μυθολογίας, σε εξιστορήσεις ηρωισμών και προδοσιών. Η ιστορική έρευνα είναι σύμμαχός της. Η εμβάθυνση στις κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις των ιστορικών γεγονότων επιβεβαιώνει την αναγκαιότητα της Αριστεράς, της υπεράσπισης των καταπιεσμένων, αναδεικνύει την ταξική πάλη. Επίσης, όποτε η Αριστερά πρωταγωνίστησε πολιτικά, εμφάνισε και τη δική της ιστορική αφήγηση για την εθνική ζωή, συνδέοντας π.χ. τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του ΕΑΜ με την επανάσταση του 1821. Σήμερα; Μια Αριστερά που φιλοδοξεί να αλλάξει τους συσχετισμούς στο πολιτικό πεδίο και να εκφράσει την κοινωνία, οφείλει και μπορεί να προβάλει και να υπερασπίσει τη δική της αφήγηση σε όλα τα επίπεδα αντί να είναι αμυντική, μεμψίμοιρη έως ενοχική, απέναντι σε εκδοχές, που πατώντας στην ιστορική άγνοια των πολλών, την παρουσιάζουν ως υπεύθυνη για μύρια όσα περασμένα προσπαθώντας βασικά να την ακυρώσουν στο σήμερα.